Strona Bierna w Języku Angielskim (Passive Voice): Kompletny Przewodnik 2026
W świecie języka angielskiego, gdzie klarowność i precyzja przekazu odgrywają kluczową rolę, zrozumienie i umiejętne posługiwanie się stroną bierną (Passive Voice) jest nie tyle opcją, co wręcz koniecznością. Często niedoceniana, a nierzadko błędnie interpretowana, konstrukcja ta stanowi potężne narzędzie komunikacyjne, otwierające drzwi do bardziej wyrafinowanego i formalnego wyrażania myśli. Niezależnie od tego, czy Twoim celem jest osiągnięcie biegłości w codziennych konwersacjach, czy też doskonalenie warsztatu pisarskiego w kontekście akademickim czy biznesowym, opanowanie strony biernej w angielskim jest fundamentalne. W niniejszym artykule, na podstawie najnowszych wytycznych i praktycznych zastosowań na rok 2026, dogłębnie przeanalizujemy Passive Voice – od jego podstawowych zasad, przez zastosowanie w różnych czasach gramatycznych, aż po subtelności, które pozwalają unikać błędów i w pełni wykorzystywać jego potencjał.
Czym jest Strona Bierna (Passive Voice) i dlaczego jest kluczowa?
Zacznijmy od fundamentalnego pytania: czym właściwie jest strona bierna i dlaczego powinniśmy poświęcić jej uwagę? W przeciwieństwie do strony czynnej (Active Voice), gdzie podmiot zdania aktywnie wykonuje czynność (np. „John writes a letter” – Jan pisze list), w stronie biernej to podmiot staje się odbiorcą lub przedmiotem działania. Nacisk przenosi się z wykonawcy czynności na samą czynność lub jej rezultat. Zdanie „The letter is written by John” (List jest pisany przez Jana) doskonale ilustruje tę różnicę – tutaj to list, a nie John, jest w centrum uwagi.
Podstawową strukturą strony biernej jest połączenie odpowiedniej formy czasownika posiłkowego „to be” oraz trzeciej formy czasownika głównego (Past Participle). Ta prosta formuła pozwala na konstruowanie zdań w Passive Voice w praktycznie każdym czasie gramatycznym, dając językowi angielskiemu niezwykłą elastyczność.
Dlaczego strona bierna jest niezbędnym narzędziem komunikacyjnym?
Znaczenie strony biernej wykracza daleko poza samą konstrukcję gramatyczną. Jej umiejętne zastosowanie świadczy o biegłości językowej i umożliwia osiągnięcie konkretnych celów komunikacyjnych:
- Podkreślenie rezultatu lub odbiorcy działania: Gdy ważniejsze jest to, co się stało, niż to, kto to zrobił. Przykład: „The new bridge was opened yesterday” (Nowy most został otwarty wczoraj) – skupiamy się na moście i fakcie otwarcia.
- Formalność i obiektywizm: Niezastąpiona w tekstach naukowych, raportach, artykułach prasowych czy dokumentach urzędowych. Pomaga zachować neutralny ton i unikać osobistego zaangażowania. Przykład: „Research has been conducted on this topic” (Badania zostały przeprowadzone na ten temat).
- Nieznany lub nieistotny wykonawca: Kiedy nie wiemy, kto wykonał czynność, lub informacja ta jest zbędna. Przykład: „My wallet was stolen” (Mój portfel został skradziony) – nie wiemy, kto to zrobił.
- Unikanie odpowiedzialności lub jej subtelne rozmycie: W polityce czy biznesie strona bierna bywa używana do złagodzenia przypisywania winy. Przykład: „Mistakes were made” (Błędy zostały popełnione) zamiast „We made mistakes”.
- Utrzymanie spójności tekstu: Strona bierna pozwala na płynniejsze przejścia między zdaniami i utrzymanie tego samego tematu jako podmiotu, nawet jeśli zmienia się wykonawca czynności.
Podstawy tworzenia strony biernej: Konstrukcja i jej elementy
Kluczem do opanowania strony biernej jest zrozumienie jej fundamentalnej struktury. Jak już wspomniano, opiera się ona na dwóch elementach:
- Czasownik „to be” w odpowiedniej formie: Forma ta musi być zgodna z czasem gramatycznym zdania oraz liczbą podmiotu.
- Trzecia forma czasownika głównego (Past Participle): Niezmienna dla danego czasownika, niezależnie od czasu czy podmiotu.
Przykładowo, jeśli mamy zdanie w stronie czynnej: „Someone built this house in 1990.” (Ktoś zbudował ten dom w 1990 roku), przekształcimy je na stronę bierną w następujący sposób:
- Wybieramy dopełnienie zdania czynnego („this house”) i staje się ono podmiotem zdania biernego.
- Określamy czas gramatyczny zdania czynnego (Past Simple – „built”).
- Dopasowujemy formę „to be” do Past Simple i nowego podmiotu („this house” to liczba pojedyncza, więc „was”).
- Dodajemy trzecią formę czasownika głównego („built” jest jednocześnie drugą i trzecią formą „to build”).
Wynik: „This house was built in 1990.”
Tworzenie zdań twierdzących, przeczących i pytań w Passive Voice
Pamiętając o podstawowej konstrukcji, możemy łatwo tworzyć różne typy zdań:
Zdania twierdzące:
Podmiot + odpowiednia forma „to be” + Past Participle + (by + wykonawca)
- „The new report is being prepared.” (Nowy raport jest przygotowywany.)
- „The car was stolen last night.” (Samochód został skradziony zeszłej nocy.)
Zdania przeczące:
Podmiot + odpowiednia forma „to be” + not + Past Participle + (by + wykonawca)
- „The decision is not made yet.” (Decyzja jeszcze nie została podjęta.)
- „These problems were not caused by us.” (Te problemy nie zostały spowodowane przez nas.)
Zdania pytające:
Odpowiednia forma „to be” + Podmiot + Past Participle + (by + wykonawca)?
- „Is the package delivered?” (Czy paczka została dostarczona?)
- „Were you informed about the changes?” (Czy zostałeś/aś poinformowany/a o zmianach?)
W pytaniach z zaimkami pytającymi (Who, What, Where, When, Why, How) zazwyczaj stawiamy zaimek na początku:
- „When was the building constructed?” (Kiedy został zbudowany ten budynek?)
- „How is this problem being addressed?” (Jak ten problem jest rozwiązywany?)
Kiedy stosować stronę bierną? Konteksty i cele komunikacyjne
Zrozumienie, kiedy i dlaczego używać strony biernej, jest równie ważne jak znajomość jej konstrukcji. Nie jest to jedynie „inna” forma zdania, lecz świadomy wybór stylistyczny i komunikacyjny. Poniżej przedstawiamy kluczowe sytuacje, w których strona bierna w angielskim okazuje się niezastąpiona.
Gdy wykonawca czynności jest nieznany lub nieistotny
To najczęstszy powód użycia strony biernej. Jeśli nie wiemy, kto wykonał czynność, albo ta informacja jest zbędna dla odbiorcy, Passive Voice pozwala skupić się na samym fakcie.
- „My phone was repaired yesterday.” (Mój telefon został naprawiony wczoraj.) – Nieistotne, kto naprawił, ważne, że jest naprawiony.
- „The window was broken during the storm.” (Okno zostało stłuczone podczas burzy.) – Nie wiemy, kto je stłukł.
- „Several new species have been discovered in the rainforest.” (Wiele nowych gatunków zostało odkrytych w lesie deszczowym.) – Ważne są odkrycia, nie koniecznie konkretni odkrywcy.
W tekstach formalnych, naukowych i akademickich
W dziedzinach, które wymagają obiektywności, precyzji i neutralności, strona bierna jest standardem. Unika ona osobistego tonu, skupiając uwagę na procesach, wynikach i danych.
- Raporty naukowe: „A new methodology was developed to analyze the data.” (Opracowano nową metodologię do analizy danych.)
- Instrukcje i procedury: „The safety regulations must be followed at all times.” (Przepisy bezpieczeństwa muszą być zawsze przestrzegane.)
- Artykuły prasowe (szczególnie nagłówki): „Serious allegations have been made against the politician.” (Poważne zarzuty zostały postawione wobec polityka.)
- Definicje i opisy: „Carbon dioxide is produced when fossil fuels are burned.” (Dwutlenek węgla jest wytwarzany, gdy spalane są paliwa kopalne.)
Strona bierna pozwala również na hedging – czyli ostrożne formułowanie wniosków, unikając kategorycznych stwierdzeń. Zamiast „We believe that…”, można użyć „It is believed that…”, co brzmi bardziej akademicko i dopuszcza margines błędu.
Podkreślenie odbiorcy działania lub uniknięcie agenta
Czasem celem jest skierowanie uwagi na osobę lub rzecz, która została dotknięta działaniem, nawet jeśli wykonawca jest znany. Ponadto, strona bierna może być używana do unikania wskazywania agenta, gdy chcemy uniknąć oskarżeń lub odpowiedzialności.
- „The patient was given the wrong medication.” (Pacjent otrzymał niewłaściwe lekarstwo.) – Podkreślamy pacjenta i błąd, a nie osobę odpowiedzialną.
- „My proposal was rejected.” (Moja propozycja została odrzucona.) – Akcent na propozycję i fakt odrzucenia, niekoniecznie na to, kto odrzucił (choć może być znany).
- „The budget was cut significantly.” (Budżet został znacząco obcięty.) – Ważny jest skutek, niekoniecznie podmiot, który podjął decyzję o cięciu.
Strona czynna kontra bierna: Kluczowe różnice i ich wpływ na przekaz
Zrozumienie, kiedy używać strony biernej, często wiąże się z porównaniem jej ze stroną czynną (Active Voice). Obie konstrukcje mają swoje miejsce w języku angielskim, a wybór między nimi zależy od intencji mówiącego lub piszącego.
Zmiana podmiotu i dopełnienia: Przesunięcie perspektywy
Główna różnica polega na zmianie ról podmiotu i dopełnienia. W stronie czynnej podmiot jest wykonawcą (agentem) czynności. W stronie biernej, dawne dopełnienie staje się nowym podmiotem, a wykonawca (jeśli jest wspomniany) staje się dopełnieniem, wprowadzonym przez „by”.
- Strona czynna: The architect designed the building. (Architekt zaprojektował budynek.)
- Strona bierna: The building was designed by the architect. (Budynek został zaprojektowany przez architekta.)
Jak widać, w pierwszym zdaniu uwaga skupia się na architekcie i jego aktywności. W drugim, nacisk kładziemy na budynek i fakt jego zaprojektowania. Jest to kluczowe w kontekście spójności tekstu – jeśli w poprzednich zdaniach mówiliśmy o budynku, logiczniej jest kontynuować o nim mówienie, nawet jeśli czynność wykonuje ktoś inny.
Użycie „by” do wskazania wykonawcy (agenta)
Jeśli w stronie biernej chcemy wskazać, kto wykonał czynność, używamy przyimka „by” przed agentem. Jest to opcjonalne i stosuje się tylko wtedy, gdy informacja o wykonawcy jest relewantna, ale nadal chcemy podkreślić odbiorcę działania.
- „The novel was written by Shakespeare.” (Powieść została napisana przez Szekspira.) – Tutaj wykonawca jest ważny ze względu na jego sławę.
- „The decision was made by the board of directors.” (Decyzja została podjęta przez zarząd.) – Wskazujemy konkretny organ odpowiedzialny.
Pamiętaj, że jeśli wykonawca jest nieznany, nieistotny lub oczywisty z kontekstu (np. „The letter was delivered” – wiadomo, że przez listonosza), pomijamy frazę „by + agent”. Nadmierne użycie „by” może sprawić, że zdanie bierne stanie się niezgrabne i mniej efektywne.
Strona bierna w praktyce: Czasy gramatyczne i ich zastosowanie
Strona bierna może być używana we wszystkich czasach gramatycznych w języku angielskim. Kluczem jest odpowiednie użycie czasownika „to be” w formie pasującej do danego czasu. Poniżej przedstawiamy schematy i przykłady dla kluczowych czasów.
Strona bierna w czasach teraźniejszych
1. Present Simple Passive
Zastosowanie: Opisuje czynności rutynowe, fakty, stałe sytuacje, ogólne zasady.
Struktura: Podmiot + am / is / are + Past Participle
- „English is spoken worldwide.” (Angielski jest mówiony na całym świecie.)
- „Letters are delivered every morning.” (Listy są dostarczane każdego ranka.)
- „The documents are checked twice before approval.” (Dokumenty są sprawdzane dwukrotnie przed zatwierdzeniem.)
2. Present Continuous Passive
Zastosowanie: Opisuje czynności, które dzieją się w tej chwili, są w toku.
Struktura: Podmiot + am / is / are being + Past Participle
- „The new road is being built right now.” (Nowa droga jest budowana właśnie teraz.)
- „My car is being repaired at the moment.” (Mój samochód jest naprawiany w tej chwili.)
- „New products are being tested before launch.” (Nowe produkty są testowane przed wprowadzeniem na rynek.)
Strona bierna w czasach przeszłych
1. Past Simple Passive
Zastosowanie: Opisuje zakończone czynności w przeszłości, datowane wydarzenia.
Struktura: Podmiot + was / were + Past Participle
- „The city was founded in the 15th century.” (Miasto zostało założone w XV wieku.)
- „My wallet was stolen last night.” (Mój portfel został skradziony zeszłej nocy.)
- „The results were announced yesterday.” (Wyniki zostały ogłoszone wczoraj.)
2. Past Continuous Passive
Zastosowanie: Opisuje czynności, które trwały w przeszłości w określonym momencie.
Struktura: Podmiot + was / were being + Past Participle
- „The house was being painted when I arrived.” (Dom był malowany, kiedy przyjechałem.)
- „The meeting was being discussed while I was waiting.” (Spotkanie było omawiane, podczas gdy czekałem.)
- „Reports were being written throughout the day.” (Raporty były pisane przez cały dzień.)
Strona bierna w czasach Perfect
1. Present Perfect Passive
Zastosowanie: Opisuje czynności zakończone w przeszłości, których skutki są widoczne teraz; czynności, które zaczęły się w przeszłości i trwają do teraz (rzadziej w passive); czynności, które wydarzyły się „kiedyś” do teraz.
Struktura: Podmiot + has / have been + Past Participle
- „The letter has been sent.” (List został wysłany.) – Jest już w drodze lub dotarł.
- „Many changes have been made to the system.” (Wiele zmian zostało wprowadzonych do systemu.)
- „The project has been completed ahead of schedule.” (Projekt został ukończony przed terminem.)
2. Past Perfect Passive
Zastosowanie: Opisuje czynność zakończoną przed innym zdarzeniem w przeszłości.
Struktura: Podmiot + had been + Past Participle
- „The damage had been done before the rescue team arrived.” (Szkody zostały wyrządzone, zanim przybyła ekipa ratunkowa.)
- „The report had been finished by 5 PM.” (Raport został ukończony do 17:00.)
3. Future Perfect Passive
Zastosowanie: Opisuje czynność, która zostanie zakończona przed konkretnym momentem w przyszłości.
Struktura: Podmiot + will have been + Past Participle
- „The new airport will have been completed by 2030.” (Nowe lotnisko zostanie ukończone do 2030 roku.)
- „All tasks will have been finished by Friday.” (Wszystkie zadania zostaną zakończone do piątku.)
Strona bierna w czasach Future oraz z czasownikami modalnymi
1. Future Simple Passive
Zastosowanie: Opisuje czynności, które zostaną wykonane w przyszłości.
Struktura: Podmiot + will be + Past Participle
- „The new rules will be implemented next month.” (Nowe zasady zostaną wdrożone w przyszłym miesiącu.)
- „A decision will be made soon.” (Decyzja zostanie podjęta wkrótce.)
2. Future Continuous Passive (rzadko używane)
Zastosowanie: Opisuje czynność, która będzie w toku w określonym momencie w przyszłości.
Struktura: Podmiot + will be being + Past Participle
- „At 10 AM tomorrow, the new system will be being installed.” (Jutro o 10 rano nowy system będzie instalowany.)
3. Strona bierna z czasownikami modalnymi
Zastosowanie: Wyraża możliwość, konieczność, sugestię, obowiązek itp.
Struktura: Podmiot + Czasownik modalny + be + Past Participle
- „The problem can be solved.” (Problem może zostać rozwiązany.)
- „This report should be submitted by Friday.” (Ten raport powinien zostać złożony do piątku.)
- „New security measures must be taken.” (Nowe środki bezpieczeństwa muszą zostać podjęte.)
- „The project might be delayed.” (Projekt może zostać opóźniony.)
Konstrukcje alternatywne i bezosobowe: Poza standardową stroną bierną
Angielski oferuje również inne sposoby wyrażania idei, które w pewnym sensie przypominają stronę bierną, ponieważ koncentrują się na rezultacie lub pomijają wykonawcę. Warto je znać, aby wzbogacić swój styl i precyzję wypowiedzi.
Konstrukcje 'have something done’ i 'get something done’
Te konstrukcje używane są, gdy podmiot zdania nie wykonuje czynności osobiście, lecz zleca ją komuś innemu. Często dotyczą usług.
Struktura: Podmiot + have / get (w odpowiedniej formie czasowej) + Dopełnienie + Past Participle
- „I had my hair cut yesterday.” (Wczoraj obciąłem włosy – tzn. fryzjer mi je obciął.)
- „She needs to get her car serviced.” (Ona musi oddać samochód do serwisu.)
- „We had the documents translated by a professional.” (Zleciliśmy przetłumaczenie dokumentów profesjonaliście.)
Różnica między „have something done” a „get something done” jest subtelna. „Have something done” jest zazwyczaj bardziej formalne i neutralne. „Get something done” jest nieco bardziej kolokwialne i może sugerować, że podmiot sam musiał się postarać, aby czynność została wykonana.
Konstrukcje bezosobowe ze stroną bierną
Są to specjalne konstrukcje, często używane w języku formalnym i akademickim, do wyrażania opinii, przekonań, plotek czy ustaleń bez wskazywania konkretnego źródła. Najczęściej spotykane zwroty to „It is said that…”, „It is believed that…”, „It is known that…”, „It is reported that…”, „It is thought that…”.
Struktura 1: 'It’ + Passive Verb + 'that’ clause
Jest to ogólna, bezosobowa konstrukcja, która pozwala przekazać informację, pomijając jej źródło lub uogólniając je.
- „It is believed that the economy will improve.” (Uważa się, że gospodarka się poprawi.)
- „It is said that he moved abroad.” (Mówi się, że przeprowadził się za granicę.)
- „It has been reported that new evidence emerged.” (Zostało zgłoszone, że pojawiły się nowe dowody.)
Struktura 2: Podmiot + Passive Verb + 'to’ infinitive (często z 'be’)
Ta konstrukcja jest bardziej eleganckim sposobem na wyrażenie tej samej idei, gdzie podmiot zdania „that” staje się podmiotem zdania głównego.
- „The economy is believed to improve.” (Uważa się, że gospodarka się poprawi.)
- „He is said to have moved abroad.” (Mówi się, że on przeprowadził się za granicę.)
- „New evidence has been reported to emerge.” (Zostało zgłoszone, że pojawiły się nowe dowody.)
Zauważ, że czasownik w bezokoliczniku może przyjmować różne formy (to be, to have been, to be doing, to have been doing), w zależności od czasu, w którym odbywało się pierwotne działanie.
Strona bierna w angielskim: Najczęściej popełniane błędy i jak ich unikać
Mimo swojej użyteczności, strona bierna bywa źródłem błędów, zwłaszcza dla uczących się. Świadomość tych pułapek pomoże Ci pisać i mówić precyzyjniej.
- Pomijanie czasownika „to be”: To najczęstszy błąd. Passive Voice zawsze wymaga „to be” w odpowiedniej formie.
- Błąd: „The report finished yesterday.”
- Poprawnie: „The report was finished yesterday.”
- Używanie niewłaściwej formy „to be” lub Past Participle: Należy pamiętać o zgodności czasu i osoby, a także o trzeciej formie nieregularnych czasowników.
- Błąd: „The car is repair now.” (Brak -ing w continuous)
- Poprawnie: „The car is being repaired now.”
- Błąd: „The book was writed by her.”
- Poprawnie: „The book was written by her.”
- Nadmierne użycie strony biernej: Choć jest przydatna, nadużywanie jej może sprawić, że tekst będzie brzmiał sztywno, niejasno i nużąco. Zawsze, gdy wykonawca jest jasny i chcesz go podkreślić, strona czynna jest lepszym wyborem.
- Mniej efektywnie: „The ball was hit by the boy.”
- Bardziej naturalnie: „The boy hit the ball.”
- Używanie strony biernej z czasownikami nieprzechodnimi (intransitive verbs): Czasowniki nieprzechodnie (tak

