Dungeons & Dragons: Fundament Fabularnych Przygód

Dungeons & Dragons, często skracane do D&D, to znacznie więcej niż zwykła gra – to kulturowe zjawisko, matka wszystkich gier fabularnych (RPG) i niezliczonych światów fantasy, które ukształtowało całą branżę rozrywkową. Stworzona przez Gary’ego Gygaxa i Dave’a Arnesona, a wydana w 1974 roku przez Tactical Studies Rules (TSR), była prekursorem gatunku, który dziś znamy. U jej podstaw leżała fascynacja grami bitewnymi w miniatury, jednak twórcy postanowili przenieść punkt ciężkości z masowych starć armii na indywidualne losy bohaterów, zagłębiających się w podziemia w poszukiwaniu skarbów i przygód.

W D&D uczestnicy wcielają się w role fikcyjnych postaci w fantastycznym świecie, gdzie ich decyzje i działania mają bezpośredni wpływ na rozwój opowieści. Gra nie posiada tradycyjnej „planszy”, a rozgrywka toczy się głównie w sferze wyobraźni, wspieranej opisami Mistrza Podziemi (ang. Dungeon Master, DM) i rzutami specjalnymi kośćmi wielościennymi. Od prostych podziemi w pierwszych edycjach, D&D ewoluowało w rozbudowane uniwersum, oferując graczom niezliczone settingi – od klasycznego fantasy, przez postapokaliptyczne pustkowia, po światy inspirowane steam-punkiem czy horrorem.

Wpływ D&D wykracza daleko poza stół do gry. Zainspirowało ono powstanie tysięcy gier komputerowych (m.in. legendarne serie Baldur’s Gate, Neverwinter Nights), filmów, książek i komiksów. Stało się symbolem subkultury geeków, a jego fenomen został ostatnio ponownie odkryty przez szerszą publiczność dzięki serialom takim jak „Stranger Things”. D&D to nie tylko zestaw zasad; to narzędzie do wspólnego kreowania historii, rozwijania kreatywności i budowania relacji w grupie, oferujące nieskończone możliwości eksploracji wyobraźni.

Sercce Mechaniki: System d20 i Rozgrywka

Centralnym elementem mechaniki Dungeons & Dragons, zwłaszcza w jej nowszych odsłonach, jest tak zwany „system d20”. Nazwa ta wywodzi się od dwudziestościennej kości (d20), która stanowi podstawę większości testów i rozstrzygnięć w grze. Gdy postać gracza próbuje wykonać jakąś akcję, której wynik nie jest oczywisty – czy to atak mieczem, próbę perswazji, skok przez przepaść, czy też odparcie magicznego ataku – Mistrz Podziemi prosi o rzut kością d20.

Do wyniku rzutu d20 dodaje się odpowiednie modyfikatory, wynikające z cech postaci (takich jak Siła, Zręczność, Inteligencja, Kondycja, Mądrość, Charyzma), jej biegłości w danej umiejętności, ewentualnych premii magicznych czy też kar wynikających z sytuacji. Uzyskana suma jest następnie porównywana z określonym progiem trudności (Difficulty Class, DC) dla testów umiejętności i rzutów obronnych, bądź z Klasą Pancerza (Armor Class, AC) przeciwnika w przypadku ataków. Jeśli wynik jest równy lub wyższy od progu, akcja kończy się sukcesem.

Przykładem działania systemu d20 może być próba otwarcia zamkniętych drzwi. Mistrz Podziemi ustala, że ich siła wynosi DC 15. Gracz, którego postać próbuje wyważyć drzwi, rzuca kością d20 i dodaje swój modyfikator Siły. Jeśli wynik (np. 12 + modyfikator Siły +3 = 15) jest odpowiednio wysoki, drzwi ustępują. Podobnie w walce, trafienie potwora wymaga rzutu d20 + modyfikator Siły/Zręczności + premia z biegłości, a następnie porównania z AC potwora.

Poza kością d20, w D&D używa się innych kości wielościennych, oznaczanych jako d4, d6, d8, d10 i d12, przede wszystkim do obliczania obrażeń zadawanych przez broń, siły zaklęć czy generowania losowych tabel. System d20 zapewnia element nieprzewidywalności, czyniąc każdą sesję dynamiczną i pełną napięcia, ale jednocześnie jego elastyczność pozwala Mistrzowi Podziemi na dostosowanie trudności do kontekstu fabularnego, sprawiając, że historia pozostaje spójna i angażująca. Sukces lub porażka nie zależą wyłącznie od szczęścia, ale w dużej mierze od przygotowania postaci i strategicznych decyzji graczy.

Mistrz Podziemi: Architekt Niezapomnianych Światów

Mistrz Podziemi (DM) to serce i mózg każdej kampanii Dungeons & Dragons. Jego rola wykracza daleko poza bycie zwykłym sędzią czy narratorem; DM jest jednocześnie scenarzystą, reżyserem, aktorem odgrywającym wszystkie postacie niezależne (NPC), arbitrem zasad i kreatorem świata. To on wprowadza graczy w fantastyczne krainy, opisuje otoczenie, buduje atmosferę i stawia przed bohaterami wyzwania.

Do kluczowych obowiązków Mistrza Podziemi należą:

• Kreowanie Świata i Fabuły: DM buduje świat gry – od zarysowania kontynentów, przez określenie panującej kultury i polityki, po szczegółowe opisy miast, lochów i dzikich ostępów. Opracowuje główną oś fabularną kampanii, tworzy intrygi, zagadki i cele, które drużyna ma za zadanie zrealizować.
• Prowadzenie Sesji: Podczas sesji DM opisuje sceny, przedstawia spotkania, reaguje na decyzje graczy i dynamicznie rozwija historię. Jego zadaniem jest utrzymanie płynności narracji i zapewnienie, że wszyscy uczestnicy są zaangażowani w grę.
• Odgrywanie Postaci Niezależnych (NPC): Każdy handlarz, król, zbrodniarz czy potwór napotkany przez graczy jest odgrywany przez DM-a. Nadaje im osobowości, motywacje i głosy, dzięki czemu świat wydaje się żywy i wiarygodny.
• Zarządzanie Zasadami: DM jest ostatecznym arbitrem reguł gry. Choć Podręcznik Gracza zawiera większość zasad, to DM interpretuje je w kontekście konkretnych sytuacji, często stosując zasadę „rulings over rules” (rozstrzygnięcia ważniejsze niż zasady), aby zapewnić płynność i logikę rozgrywki.
• Tworzenie Wyzwań: To DM decyduje, jakie potwory staną na drodze bohaterów, jakie pułapki będą czyhać w lochach i jakie zagadki będą wymagały rozwiązania. Musi umiejętnie balansować poziom trudności, aby wyzwania były satysfakcjonujące, ale nie frustrujące.
• Utrzymywanie Atmosfery: Przez swoje opisy, muzykę, a nawet oświetlenie, DM może budować nastrój – od radosnej eksploracji, przez mroczny horror, po epickie bitwy.

Przewodnik Mistrza Podziemi (Dungeon Master’s Guide) stanowi nieocenioną pomoc, dostarczając nie tylko reguł gry, ale także wskazówek dotyczących narracji, tworzenia świata, zarządzania interakcjami i projektowania przygód. Lecz prawdziwa magia DM-a tkwi w jego kreatywności, elastyczności i zdolności do improwizacji, co pozwala mu na stworzenie niezapomnianych doświadczeń dla całej drużyny.

Kreacja Bohatera: Od Koncepcji do Legendy

Proces kreacji postaci w Dungeons & Dragons to jeden z najbardziej satysfakcjonujących i fundamentalnych etapów gry, który pozwala graczom tchnąć życie w swoje fantazje i stać się aktywną częścią opowieści. To tutaj rodzi się legenda, a świadome wybory mają ogromny wpływ na przebieg rozgrywki i dynamikę całej drużyny.

Gracze rozpoczynają od kilku kluczowych decyzji, które definiują ich alter ego:

• Wybór Rasy: Rasa postaci (np. człowiek, elf, krasnolud, niziołek, smokorodny, tiefling) określa jej podstawowe cechy fizyczne, kulturowe predyspozycje, a także daje dostęp do unikalnych zdolności rasowych. Elf może być z natury zręczniejszy i mieć ciemnowizję, krasnolud będzie wytrzymalszy i obeznany z rzemiosłem, a smokorodny może zionąć ogniem.
• Wybór Klasy: Klasa (np. wojownik, mag, łotrzyk, kleryk, bard, paladyn, druid) to esencja roli, jaką postać będzie pełnić w drużynie. Określa jej główne umiejętności, biegłości w broniach i pancerzach, dostęp do magii oraz styl walki. Wojownik doskonale radzi sobie w walce wręcz, mag rzuca potężne zaklęcia, a łotrzyk jest mistrzem podstępu i ukrycia. Klasa determinuje również rozwój postaci w przyszłości, otwierając dostęp do nowych zdolności i opcji.
• Ustalenie Tła (Background): Tło postaci (np. szlachcic, ulicznik, mędrzec, żołnierz, pustelnik) dodaje jej historii i osobowości. Daje dostęp do dodatkowych biegłości, sprzętu oraz unikalnych cech fabularnych, które mogą prowadzić do interesujących zwrotów akcji i interakcji z NPC-ami.
• Rozdzielenie Punktów Cech (Ability Scores): Sześć głównych cech – Siła, Zręczność, Kondycja, Inteligencja, Mądrość i Charyzma – to filary mechaniki. Ich wartości (zazwyczaj generowane rzutami kośćmi lub wybierane z puli) mają bezpośredni wpływ na modyfikatory dodawane do testów umiejętności, ataków i rzutów obronnych. Wysoka Siła przyda się wojownikowi, Inteligencja magowi, a Charyzma bardowi.
• Wybór Umiejętności i Narzędzi: W zależności od klasy i tła, postać wybiera biegłości w konkretnych umiejętnościach (np. Atletyka, Skradanie, Perswazja, Medycyna) i narzędziach (np. narzędzia złodziejskie, instrumenty muzyczne).
• Określenie Charakteru (Alignment): Charakter (np. Prawe Dobro, Chaotyczne Zło, Neutralne) to moralny kompas postaci, który wpływa na jej decyzje i zachowanie w świecie gry.

Optymalnie zbalansowana drużyna to taka, która posiada różnorodne umiejętności i style gry, potrafiąc sprostać zarówno wyzwaniom bojowym, społecznym, jak i eksploracyjnym. Wojownik na pierwszej linii, mag wspierający zaklęciami, łotrzyk rozbrajający pułapki i kleryk leczący rany – to klasyczny, ale wciąż efektywny zestaw. Kluczem do sukcesu jest współpraca i wzajemne uzupełnianie się, co prowadzi do dynamicznych interakcji i głębszej immersji w opowieść. Wraz z rozwojem kampanii, postacie zdobywają doświadczenie, awansują na wyższe poziomy, uczą się nowych zdolności i stają się prawdziwymi legendami.

Przygody, Walka i Rozwój: Dynamika Kampanii D&D

Gra w Dungeons & Dragons to nieustająca podróż przez dynamiczny cykl przygód, intensywnych bitew i osobistego rozwoju postaci. Każda sesja jest kolejnym rozdziałem większej kampanii, gdzie decyzje graczy splatają się z intrygami Mistrza Podziemi, tworząc unikalną, wspólną opowieść.

Interakcje i Akcje Graczy

Sercem rozgrywki są interakcje. Gracze nie są biernymi obserwatorami – aktywnie opisują działania swoich postaci, które mogą być niezwykle różnorodne:

• Eksploracja: Przeczesywanie starożytnych ruin, nawigowanie po gęstych lasach, odnajdywanie ukrytych przejść czy badanie egzotycznych miast. Wymaga to testów Percepcji, Przetrwania czy Badań.
• Interakcje Społeczne: Negocjacje z chciwym kupcem, perswazja strażnika, zastraszanie bandytów, przekonywanie szlachcica do udzielenia pomocy – to wszystko wymaga testów Charyzmy (Perswazji, Oszustwa, Zastraszania). Mistrz Podziemi odgrywa tu kluczową rolę, nadając NPC-om wiarygodne osobowości.
• Rozwiązywanie Zagadek: Odkrywanie starożytnych pism, rozszyfrowywanie run, manipulowanie mechanizmami czy znajdowanie logicznych rozwiązań dla skomplikowanych problemów. Wymaga to testów Inteligencji i Mądrości.
• Walka: Gdy negocjacje zawiodą lub potwory zaatakują, rozpoczyna się sekwencja bojowa. Jest to zazwyczaj najbardziej ustrukturyzowana część gry, oparta na systemie inicjatywy, ruchów, akcji i reakcji.

Wszystkie te działania są rozstrzygane za pomocą rzutów kośćmi d20, uzupełnianych modyfikatorami postaci. Decyzje graczy, zarówno indywidualne, jak i podjęte przez całą drużynę, mają kaskadowy wpływ na fabułę, prowadząc do nieoczekiwanych zwrotów akcji i kształtując losy świata.

Bitwy, Skarby i Przygody

Bitwy stanowią nieodłączny element przygód w Dungeons & Dragons. Gracze mierzą się z różnorodnymi przeciwnikami – od złośliwych goblinów, przez śmiercionośne smoki, po mrocznych magów i demonicznych władców. Każda potyczka to taktyczne wyzwanie, podczas którego drużyna musi wykorzystać swoje umiejętności, zaklęcia i strategię, aby odnieść zwycięstwo. Choć D&D promuje kreatywne rozwiązywanie problemów, czasem miecz (lub zaklęcie) jest najprostszym rozwiązaniem.

Zwycięskie bitwy oraz sukcesy w innych wyzwaniach często nagradzane są cennymi skarbami. Mogą to być stosy złota, magiczne artefakty, cenne klejnoty, starożytne księgi, potężne zbroje czy runiczne bronie. Skarby nie tylko wzmacniają postacie mechanicznie, ale często niosą ze sobą własne historie i tajemnice, stając się zalążkiem kolejnych przygód.

Prawdziwym sercem D&D są jednak przygody, które łączą wszystkie te elementy. Mistrz Podziemi tworzy zarys fabularny, ale to decyzje graczy kształtują ich przebieg. Kampanie to długotrwałe opowieści, które mogą trwać miesiące, a nawet lata, łącząc pojedyncze przygody w spójną narrację. Bohaterowie podróżują przez lochy, ruiny, tętniące życiem miasta i dzikie pustkowia, odkrywając tajemnice, pokonując wrogów i tworząc własną legendę.

Punkty Doświadczenia i Rozwój Postaci

Rozwój postaci jest jednym z najbardziej motywujących aspektów D&D. Bohaterowie stają się silniejsi i bardziej kompetentni poprzez zdobywanie Punktów Doświadczenia (XP) lub osiąganie Milestonów.

• Punkty Doświadczenia (XP): Są one przyznawane za pokonywanie przeciwników, realizację zadań, rozwiązywanie zagadek i pomyślne pokonywanie innych wyzwań. Kiedy postać zgromadzi wystarczającą ilość XP, awansuje na wyższy poziom.
• Milestony: Niektóre grupy preferują system Milestonów, gdzie awans następuje po ukończeniu kluczowych etapów fabuły lub ważnych przygód, zamiast liczenia XP.

Awans na kolejny poziom przynosi znaczące korzyści: zwiększa się pula punktów życia postaci, zyskuje ona dostęp do nowych zdolności klasowych, potężniejszych zaklęć, a czasem nawet do specjalnych cech (featów) lub zwiększenia wartości cech (Ability Score Improvements, ASI). Proces ten jest kluczowy dla dynamicznego rozwoju postaci, umożliwia jej doskonalenie zgodnie z wybraną rolą w drużynie i pozwala lepiej radzić sobie z coraz trudniejszymi wyzwaniami, jakie stawia przed nią Mistrz Podziemi. Rozwój nie jest tylko mechaniczny – ewolucja zdolności często idzie w parze z rozwojem narracyjnym, gdy postacie zyskują nowe cele, sojuszników i stają się coraz ważniejszymi aktorami w epickiej opowieści.

Ikoniczne Światy: Podróże przez Settingi D&D

Jednym z największych atutów Dungeons & Dragons jest jego niezwykła elastyczność w kwestii settingów – światów, w których toczy się rozgrywka. Od klasycznego fantasy, przez mroczne uniwersa grozy, po futurystyczne metropolie z elementami magii, D&D oferuje niezliczone krainy, każda z własną bogatą historią, unikalnymi kulturami, potworami i wyzwaniami. W ciągu dziesięcioleci istnienia gry, powstało wiele ikonicznych settingów, które ukształtowały wyobraźnię milionów graczy.

Forgotten Realms (Zapomniane Krainy)

Bez wątpienia najbardziej znany i popularny setting w uniwersum Dungeons & Dragons. Zapomniane Krainy, znane również jako Faerûn, to klasyczny świat high-fantasy, pełen elfów, krasnoludów, smoków, potężnej magii i starożytnych ruin skrywających niezliczone tajemnice. Sławę zyskały dzięki bogactwu detali, niezliczonym postaciom (takim jak kultowy drow-wojownik Drizzt Do’Urden), licznym książkom autorstwa R.A. Salvatore’a oraz grom komputerowym, takim jak legendarne serie Baldur’s Gate, Icewind Dale czy Neverwinter Nights.

Krainy oferują różnorodność geograficzną i kulturową: od mrocznych lasów i gór Północy, przez tętniące życiem metropolie, takie jak Waterdeep, po pustynne królestwa i wschodnie imperia inspirowane kulturami azjatyckimi. To idealne miejsce na epickie, heroiczne kampanie, gdzie bohaterowie mogą mierzyć się z legendarnymi przeciwnikami, odkrywać zapomniane cywilizacje i zdobywać niezwykłe skarby. Ich głębia i uniwersalność sprawiają, że są doskonałym wyborem zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych graczy.

Greyhawk (Szare Jastrzębie)

Jeden z najstarszych settingów D&D, stworzony przez Gary’ego Gygaxa. Greyhawk to klasyczne fantasy, które było fundamentem dla wielu wczesnych mechanik gry. Jest to świat uznawany za bardziej „piaskowniczny” (sandbox) niż Forgotten Realms, co oznacza, że Mistrz Podziemi ma więcej swobody w tworzeniu własnych historii i nie jest tak mocno związany z predefiniowaną fabułą. Greyhawk charakteryzuje się bardziej gritty (surowym) klimatem i jest często postrzegany jako bardziej „realistyczny” w swoim podejściu do fantasy. To świat intryg politycznych, potężnych artefaktów i niebezpiecznych lochów, gdzie bohaterowie często zaczynają jako zwykli poszukiwacze przygód, by z czasem stać się postaciami wpływającymi na losy regionu.

Dragonlance (Smocza Lanca)

Dragonlance to setting oparty na epickich sagach o smokach i rycerzach, stworzony przez Tracy’ego Hickmana i Margaret Weis. Jest to świat Krynn, naznaczony wojnami smoków i bohaterami, którzy stają do walki o przetrwanie swoich ludów. Dragonlance znane jest z głębokiej mitologii, barwnych losów bohaterów (takich jak Raistlin Majere czy Tanis Półelf) i silnie zarysowanej fabuły, która często prowadzi do heroicznych poświęceń i dramatycznych konfliktów. Kampanie w tym settingu mają tendencję do bycia bardziej liniowymi i skupionymi na konkretnych, zaplanowanych historiach, co jednak wcale nie umniejsza ich epickiego rozmachu.

Eberron

Eberron to setting, który odchodzi od tradycyjnego fantasy, łącząc elementy magii z technologią inspirowaną steampunkiem i pulpowymi przygodami. To świat, gdzie magiczne pociągi pędzą po torach, latające sterowce przemierzają przestworza, a sztuczne twory (warforged) służą jako żołnierze lub robotnicy. Eberron charakteryzuje się mroczniejszym, noir-owym klimatem, gdzie magia jest wszechobecna i wykorzystywana do celów przemysłowych, a polityka jest pełna intryg i szarych stref moralnych. To idealny świat dla kampanii detektywistycznych, szpiegowskich czy eksploracyjnych, gdzie technomagia spotyka się z potworami i tajemnicami przeszłości.

Dark Sun (Mroczne Słońce)

Dark Sun to najbardziej radykalne odejście od klasycznego D&D. Jest to postapokaliptyczny świat Athas, spopielony przez starożytną wojnę magiczną, gdzie zasoby są ekstremalnie ograniczone, woda jest walutą, a roślinność prawie nie istnieje. To świat brutalnej walki o przetrwanie, gdzie potężni monarchowie-czarodzieje rządzą miastami-państwami, a niewolnictwo jest powszechne. Magia jest tu niszczycielska dla środowiska, a psionika (moce umysłu) jest równie ważna, co zaklęcia. Kampanie w Dark Sun są intensywne, skupione na survivalu i moralnie skomplikowanych wyborach.

Inne warte wspomnienia settingi to m.in. Ravenloft (gotycki horror), Planescape (multiwersum łączące wszystkie światy D&D), Spelljammer (fantasy w kosmosie) czy Mystara. Każdy z nich wnosi do Dungeons & Dragons swoją unikalną estetykę i wyzwania, pozwalając graczom i Mistrzom Podziemi na eksplorację odmiennych tematów i scenerii, co czyni D&D niezwykle wszechstronną i stale rozwijającą się grą fabularną.

Narzędzia Poszukiwacza Przygód: Podręczniki i Akcesoria

Aby w pełni zanurzyć się w świat Dungeons & Dragons, potrzebne są odpowiednie narzędzia. Podręczniki stanowią fundament mechaniki i lore, podczas gdy akcesoria wzbogacają doświadczenie, czyniąc rozgrywkę bardziej immersyjną i dynamiczną.

Podręcznik Gracza i Przewodnik Mistrza Podziemi

Dwa najważniejsze podręczniki, bez których żadna kampania D&D nie mogłaby się odbyć, to:

• Podręcznik Gracza (Player’s Handbook): To biblia dla każdego gracza. Zawiera wszystkie niezbędne informacje do stworzenia postaci – od ras i klas, przez tła i umiejętności, po szczegółowe zasady dotyczące walki, magii, eksploracji i interakcji społecznych. Opisuje setki zaklęć, broń, pancerze i ekwipunek. Jest to kompendium wiedzy, które pozwala zrozumieć, jak działa świat D&D i jak postać gracza może w nim funkcjonować.
• Przewodnik Mistrza Podziemi (Dungeon Master’s Guide): To skarbnica wiedzy dla DM-a. Zawiera nie tylko zaawansowane zasady, porady dotyczące prowadzenia sesji, zarządzania fabułą, budowania świata i tworzenia wyzwań, ale także obszerne listy magicznych przedmiotów, artefaktów i gotowych tabel do generowania losowych wydarzeń czy lochów. Jest to narzędzie, które pomaga DM-owi stać się prawdziwym architektem niezapomnianych przygód.

Oba podręczniki są kluczowe dla pełnego zrozumienia i korzystania ze świata D&D, tworząc spójny ekosystem zasad i narracji.

Księga Potworów i inne dodatki

Poza dwoma podstawowymi podręcznikami, niezwykle ważnym źródłem inspiracji i wyzwań jest:

• Księga Potworów (Monster Manual): To encyklopedia stworzeń, potworów i przeciwników, których gracze mogą napotkać w swoich przygodach. Dla każdego potwora zawiera szczegółowe opisy, historię, zdolności, statystyki bojowe i taktyki, co pozwala DM-owi na tworzenie różnorodnych i emocjonujących starć. Od klasycznych goblinów i orków, przez przerażające smoki i demony, po unikalne bestie – Księga Potworów jest nieodłącznym elementem każdej kampanii.

Dodatkowo, D&D oferuje szeroką gamę innych podręczników i suplementów, które rozszerzają zasady, wprowadzają nowe rasy, klasy, zaklęcia, magiczne przedmioty, settingi czy gotowe scenariusze. Książki takie jak Xanathar’s Guide to Everything czy Tasha’s Cauldron of Everything wprowadzają nowe opcje dla graczy i DM-ów, dodając świeżości i głębi rozgrywce. Podręczniki do konkretnych settingów (np. Van Richten’s Guide to Ravenloft, Explorer’s Guide to Wildemount) pozwalają zagłębić się w specyficzne uniwersa.

Kości, Figurki i Maty Taktyczne

Od strony fizycznej, niezbędne są również akcesoria:

• Kości wielościenne: Zestaw kości RPG (d4, d6, d8, d10, d12, d20) to podstawa mechaniki, wprowadzająca element losowości i ekscytacji. Posiadanie własnego zestawu to rytuał dla każdego gracza.
• Figurki: Choć opcjonalne, figurki bohaterów i potworów znacząco ułatwiają wizualizację sytuacji na polu bitwy. Pomagają graczom lepiej zrozumieć pozycje, zasięgi i taktyczne możliwości.
• Maty taktyczne: Specjalne maty z siatką (często z możliwością zmazywania) pozwalają na dokładne odwzorowanie terenu walki, ułatwiając obliczanie dystansów i planowanie ruchów. W połączeniu z figurkami tworzą trójwymiarowe środowisko dla starć.
• Karty postaci: Oficjalne lub własnoręcznie przygotowane arkusze, na których zapisane są wszystkie cechy, zdolności, ekwipunek i historia postaci.

Wraz z rozwojem technologii, coraz popularniejsze stają się również wirtualne stoły (Virtual Tabletops, VTT), takie jak Roll20 czy Foundry VTT, które pozwalają na rozgrywkę online, oferując cyfrowe kostki,